వందనం... అక్కినేనికి అభివందనం....

తెలుగు చిత్రాన్ని, తెలుగు జాతిని కీర్తి శిఖరాల మీద కూర్చోబెట్టిన జంట -
ఒకరు నందమూరి తారక రామారావు గారు అయితే మరొకరు అక్కినేని నాగేశ్వరరావు గారు
తెలుగు సినిమా అనగానే ఎవరికైనా గుర్తుకొచ్చేది వీరిద్దరే ! 
తెలుగు చిత్ర రంగానికి మిగిలి వున్న ఒక్క పెద్దదిక్కు వెళ్లిపోయింది.
మరణం అనివార్యం. ఇది అందరికీ తెలుసు. ఆయనకు ముందే తెలుసు.
అయినా ఒక్కొక్కరుగా వెళ్ళిపోయినప్పుడల్లా ఏదో వెలితి.
మొన్న లేత వయసులో ఉదయ్ కిరణ్...
నిన్న వెండితెర సీతమ్మ అంజలీదేవి...
ఈరోజు అక్కినేని...
ఆయనది పరిపూర్ణ జీవితం....
నటనకు భాష్యం చెప్పిన మహానటుడు.

పాత్రలలో ఒదిగిన నిజమైన నటుడు
జీవితంలో ఎదిగిన మహనీయుడు
తెలుగు చలనచిత్ర చరిత్రలో సువర్ణక్షరాలతో లిఖించిన ఒక పుట ఆయనది.
అది ఎప్పటికీ నిత్యనూతనం....
అక్కినేని ఎప్పటికీ అమరుడే !
తెలుగు వారి గుండెల్లో గూడు కట్టుకున్నాడు.
తెలుగు వారు గర్వంగా చెప్పుకోదగ్గ వ్యక్తి అక్కినేని. 

అందుకే వందనం... అక్కినేనికి అభివందనం... !! 

అక్కినేని పైన గతంలో వ్రాసిన టపాల లింకులు ...... 

అభినయానికి సజీవ రూపం
ఛాన్స్ మిస్
బాలరాజు కుర్చీ
ఎనిమిదిన్నర దశాబ్దాల నవయువకుడు
విజయా నందనవనం తయారైన వేళ....
మొదటి పురుష పాత్ర
నమ్మిన బంటు

Visit web magazine at www.sirakadambam.com 

Vol. No. 05 Pub. No. 018

మూగవోయిన మరో స్వరం

 అప్పటికీ, ఇప్పటికీ, ఎప్పటికీ తెలుగు సంగీత ప్రియుల్ని తమ గాన మాధుర్యంతో అలరించిన గత తరం గాయకులు ఒకరొకరుగా తరలిపోతున్నారు.
ఆ స్వరాలు క్రమంగా మూగబోతున్నాయి.
తెలుగు చిత్రగీతాల్లో మెలోడీని విలక్షణంగా పలికించిన స్వరం పి. బి. శ్రీనివాస్ గారిది.
నేడు ఆ స్వరం మూగబోయింది.
ఆయన గాయకుడే కాదు కవి కూడా !
ఎనిమిది భాషల్లో నిష్ణాతుడు.
వివిధ బాషలలో ఆయన వ్రాసిన గీతాలు రెండు లక్షల పైన వుంటాయి.
నేడు ఆ కలం ఆగిపోయింది. 
నిరంతర సంగీత, సాహిత్య సాధకుడు పి. బి. ఎస్.
 నేడు ఆ సాధన నిలిచిపోయింది
తెలుగు రంగం సరిగా గుర్తించకపోయినా కన్నడ రంగం నెత్తి మీద పెట్టుకుంది.
ఆయన ఆవిష్కరణలు, పరిశోధనలు, వాటికోసం ఆయన తపన, పడిన శ్రమ.... మొదలైన వివరాలతో తన అంతరంగ కథనాన్ని శిరాకదంబం పత్రిక ద్వారా వినిపించడానికి ఉత్సాహపడ్డారు. ఇంకో రెండురోజుల్లో ఆ రికార్డింగ్ జరుగవలసి వుంది.
ఈ లోపు ఈ విషాద వార్త.

 అమరలోకాలలో తన అద్వితీయ గానాన్ని వినిపించడానికి 

 తన కవితాసుధలను అక్కడి దేవతలకు పంచడానికి 

 పయనమైన పి. బి. శ్రీనివాస్ గారి ఆత్మకు శాంతి కలగాలని కోరుకుంటూ ...

Visit web magazine at www.sirakadambam.com 

Vol. No. 04 Pub. No.074

తెలుగు పాటకు చిరునామా

 ' మనసు ' కి తెలుగు సాహిత్యంలో ఒక గ్లామర్ ని తెచ్చిపెట్టిన కవి, రచయిత ఆత్రేయ
అసలు రచయితకు తెలుగు చలన చిత్రరంగంలో స్టార్ డం తెచ్చిన వారు కూడా అత్రేయే నని చెప్పవచ్చు.
ఆయన సృజించని సాహితీ ప్రక్రియ లేదేమో !
కవిత్వం, నాటకం, పాట .... ఇలా అన్ని ప్రక్రియలను ఆయన పలకరించారు.
ఆయన సాహిత్యాన్ని నడిపించారా, లేక ఆయన్నే సాహిత్యం నడిపించిందా అన్నది తేల్చడం చాలా కష్టం.
తెలుగు వారి ' మనసు ' లోతుల్ని ఆయన తడిమారు. 

సాహిత్యం అంటే పండితులకు మాత్రమే అర్థం అయ్యేది అన్న భావనను తొలిగించారు.
చిన్న చిన్న పదాలతోనే సాహిత్యాన్ని పండించి పామరులను కూడా రంజింపజేసారు 

తేట తెనుగు పాటకు తిరుగులేని చిరునామా ఆచార్య ఆత్రేయ. ఈరోజు ఆయన వర్థంతి సందర్భంగా ఒకసారి స్మరించుకుందాం..... 

ఆ ' మనసు ' కవి కి గతంలో అర్పించిన నీరాజనాలు....  ఈ క్రింది లింకుల్లో.......

 మనసు కవి జ్ఞాపకాలు
' మన ' సుకవి
పోయినోళ్ళందరూ మంచోళ్ళు

Visit web magazine at www.sirakadambam.com 

Vol. No. 04 Pub. No. 010

ఈ భువిలో విరిసిన పారిజాతం....

ఏ దివిలో విరిసిన పారిజాతమో......
 కాదు.... ఈ భువిలోనే విరిసిన తెలుగు కవితా పారిజాతం దాశరథి.
మృదుమధురమైన భాషా పరిమళాలను మనకందించిన కవితానిధి.
తన కలంతో తరతరాల నిజాం పాలకుల బూజు దులిపిన సాహితీ పెన్నిధి. 
తెలుగు సాహితీ రంగంలో చెదిరిపోని, చెరిగిపోని ముద్ర మధురకవి దాశరథి.

మధుర కవి దాశరథి జయంతి సందర్భంగా ఆయనకు నీరాజనాలు అర్పిస్తూ.....,,

దాశరథి గారి గురించి గతంలో రాసిన టపాలు.... ఆయన పాటల కదంబం..... ఈ క్రింది లింకుల్లో..... 

* కోటి రతనాల పాట ' దాశరధి '
* దాశరధీ... కవితా పయోనిధీ !

 మధుర కవి, మహా కవి దాశరథి గారి జయంతి సందర్భంగా ' దాశరథి మామయ్య ' పేరుతో ఆయన మేనకోడలు, రచయిత్రి, జర్నలిస్ట్ శ్రీమతి దుర్గ డింగరి రాసిన వ్యాసం ఈ వారం ప్రత్యేకం శిరాకదంబం పత్రిక జ్ఞాపకాల కదంబం లో తప్పక చదవండి.
 

Visit web magazine at www.sirakadambam.com 

Vol. No. 03 Pub. No. 151

తెలుగు చిత్ర వ్యాకరణ పండితుడు

ఒక కథ రాయాలన్నా, చెప్పాలన్నా భాష అవసరం. 
 పదాలు పొందిగ్గా, ఒక పద్ధతిలో, ఎదుటివారికి సులువుగా అర్థమయ్యేటట్లు చెప్పాలంటే ఆ భాషకు వ్యాకరణం తోడు చాలా అవసరం.
 ప్రతీ భాషకు తనదైన వ్యాకరణం ఉంటుంది.
అమ్మమ్మ చెప్పే కథ దగ్గర్నుంచి నేటి చలన చిత్ర కథల వరకూ మంచి కథ ఎంత అవసరమో..... దాన్ని ఆసక్తికరంగా, అందరికీ సులువుగా అర్థమయ్యే రీతిలో చెప్పే పద్దతి కూడా అంతే అవసరం.

ఈ అవసరాన్ని గుర్తించిన ఏకైక తెలుగు చలన చిత్ర నిర్దేశకుడు కదిరి వెంకట రెడ్డి గారు.

 " మనం సినిమా తీసేది వేలిముద్ర గాళ్ళ కోసం, పామరుల కోసం. వాళ్లకి అర్థమయితే పండితులకూ అర్థమవుతుంది. దట్స్ ద వే స్క్రీన్ ప్లే కమ్స్. దారాన్ని లాగితే తెగిపోకుండా చివరిదాకా ఒక సూత్రం లాగా రావాలి కథ ! " అన్నారు కె. వి. రెడ్డి.
ఈ సూత్రం ఆయన వంట పట్టించుకున్నారు గనుకే ఆయన స్క్రీన్ ప్లే లు, వాటి వలన ఆయన చిత్రాలు అజరామరాలు.

 " వినేవాడిని కూర్చోబెట్టి వాడికి తెలిసిందే చెప్పుకుంటూ పొతే ' మాకు తెలుసులేవయ్యా ! మహా బోర్ కొడుతున్నావు ' అంటాడు. తెలియని విషయాలు ముక్కు సూటిగా చెప్పుకుంటూ పొతే ' ఏమిటయ్యా ? నీ సొద ఇందాకట్నుంచీ ఒకటే గోల ' అని విసుక్కుంటారు. అందుకని ఏం చెప్పినా వినే వారికి వీనుల విందుగా చెప్పాలి. అందీ అందని విషయాలు సున్నితంగా చెప్పాలి "
ఇదీ ఆయన థియరీ !

తెలిసిన కథలనే వీనుల విందుగా, సున్నితంగా, నేత్ర పర్వంగా చెప్పారు గనుకే ఆయన చిత్రాలకు ఇప్పటికీ ఆదరణ తగ్గలేదు. భవిష్యత్తులో తగ్గదు కూడా ! 
ఆయన కథకుడే కాదు.... గాయకుడు..... చిత్రలేఖకుడు కూడా !
అందుకే ఆయన కథలెంత ఉన్నతంగా ఉంటాయో, ఆయన చిత్రాల్లోని పాటలంత మధురంగానూ, అయన చిత్రాల్లోని సెట్స్ అంత కన్నుల పండువగానూ ఉంటాయి.
ఖచ్చితంగా తనకేం కావాలో చెప్పి చేయించుకోవడం అందరికీ సాధ్యమయ్యేది కాదు. కానీ రెడ్డి గారికది నల్లేరు మీద నడక.

కదిరి నరసింహస్వామి ఆలయం మెట్లు రోజూ కడిగి, ముగ్గులు పెట్టి ఆయన మాతృమూర్తి సంపాదించిన పుణ్యఫలం కె.వి.రెడ్డి గారికి అందింది. ఏమాత్రం స్వార్థ చింతన లేకుండా తరతరాలకు సరిపడే ఆ పుణ్యఫలాన్ని తన భక్తిరస చిత్రాల ద్వారా తెలుగు జాతికి అందించారు రెడ్డి గారు.  దానికి నిదర్శనమే ఆయన తొలి చిత్రం ' భక్త పోతన ' లోని భక్తి పారవశ్యం తూర్పు గోదావరి జిల్లా కోనసీమలోని ముమ్మిడివరం గ్రామంలో ఒక అతి సామాన్య బాలుని ' బాలయోగి' గా మార్చేసింది.

కె. వి. రెడ్డి గారు మూడు కాలాలకు చెందిన వ్యక్తి.  భూత, వర్తమాన, భవిష్యత్తు కాలాలు ఆయనవే !

తెలుగు చలన చిత్రాలకు ఒక ప్రమాణాన్ని నిర్దేశించిన దార్శనికుడు, 
శ్రద్ధ, ఓర్పు, పట్టుదల, క్రమశిక్షణ లకు మారు పేరు,
 చలన చిత్రాలకు ఒక శాస్త్రాన్ని రచించి కళా స్వరూపాలు అని నిరూపించిన చలన చిత్ర శాస్త్రజ్ఞుడు,
తెలుగు చలన చిత్రాలకు మార్గదర్శి

కె. వి. రెడ్డి గారి శతజయంతి సందర్భంగా నివాళులు అర్పిస్తూ.....

 

Visit web magazine at www.sirakadambam.com 

Vol. No. 03 Pub. No. 147

తెలుగు తెరకు మాటలు నేర్పిన ఘనాపాఠీ

 హనుమంతప్ప మునియప్ప రెడ్డి......
ఆయనే హెచ్. యమ్. రెడ్డి
భారతీయ తెరకు మాటలు నేర్పిన ఘనుడు అర్దేషీర్ ఇరానీ అయితే
ఆయన దగ్గర శిక్షణ పొంది తెలుగు తెరకు.... ఆ మాటకొస్తే దక్షిణ భారత తెరకు మాటలు నేర్పిన ఘనాపాఠీ. మాటలే కాదు శాస్త్రం, వ్యాకరణం..... అన్నీ నేర్పారు. 
నిండైన విగ్రహం, కోరమీసాలు.. చూడగానే పోలీసేమో అనిపించే భీకరమైన రూపం.
ఆయన నిజంగానే పోలీసు ఇన్స్పెక్టర్ ఉద్యోగం చేస్తూ , సినిమా అంటే ఆసక్తి తో ఉద్యోగం మానేసి బొంబాయి చేరి లైట్ బాయ్ గా సినీ జీవితం ప్రారంభించారు.
అలా అట్టడుగు స్థాయినుంచి ప్రారంభించిన ఆయన జీవితం సినిమా ప్రక్రియలోని అన్ని అంశాలను మూకీ రోజుల్లోనే క్షుణ్ణంగా నేర్చుకుని టాకీలకు స్వాగతం పలికింది.
తొలి భారతీయ టాకీ సృష్టికర్త అర్ద్రేషిర్ ఇరానీ దగ్గర ఆ మెలుకువలు కూడా నేర్చుకుని
 " మనమూ తీస్తామయ్యా మాట్లాడే సినిమా " అన్నారు.

అలాగే ఇరానీ సంస్థ ఇంపీరియల్ ఫిల్మ్స్ కోసం అటు తమిళంలో ' కాళిదాసు ', ఇటు తెలుగులో ' భక్త ప్రహ్లాద ' నిర్మించారు. అప్పట్లో సినిమాల మీద అవగాహన లేని సురభి నాటక సమాజానికి నచ్చజెప్పి, ఒప్పించి బొంబాయి తీసుకెళ్ళి ఆ చిత్రం నిర్మించారు.
అలా ' భక్త ప్రహ్లాద ' తో ప్రారంభమైన ఆయన సినీ ప్రస్థానం 1960 లో ' గజదొంగ ' చిత్రం నిర్మాణ దశలో ఉండగానే ఆగిపోయింది.
హెచ్. యమ్. రెడ్డి గారి స్కూల్ నుంచి ఎంతో మంది నటీ నటులు, సాంకేతిక నిపుణులు తయారయి తర్వాత కాలంలో లబ్ద ప్రతిష్టులయ్యారు.
ఆయనకు చిన్నా పెద్దా బేధం లేదు. చిన్న కళాకారుడైనా, సాంకేతిక నిపుణుడి నైనా తనతో సమానమైన స్థాయిలో చూడగలిగే ఉన్నతమైన వ్యక్తిత్వం ఆయనది.

దానికో ఉదాహరణ... 

ఇప్పటి చెన్నై... అప్పటి మద్రాసులో కోడంబాక్కం ఫ్లై ఓవర్ నిర్మించడానికి ముందు ఆ ప్రాంతమంతా చిట్టడవిలా ఉండేది. కొంతవరకూ కంకర రోడ్డు, ఆ తర్వాత అది కూడా ఉండేది కాదు. ఆ చివర ఎక్కడో ఉన్న తన ' రోహిణీ స్టూడియో ' కు ఆయన తన ' ఓల్డ్ మొబైల్ కార్ ' లో వెళ్ళేవారు. రైల్వే గేటు దాటి పట్టపగలే జనసంచారం ఉండని ఆ రోడ్డులోకి రాగానే ఆయన కారుని నెమ్మదిగా పోనిమ్మని డ్రైవర్ కి చెప్పేవారు. ఆ దారిన ఎవరైనా నడిచి వెడుతుంటే కారు ఆపి అతన్ని పలకరించి, ఎక్కడవరకూ వెడుతున్నాడో కనుక్కుని కార్ ఎక్కించుకునేవారు. ఆ రోడ్డులో ఎక్కువగా స్టూడియో లే ఉండడం వల్ల సినిమా రంగంలో పని చేసేవారే ఎక్కువగా వెళ్ళేవారు. ఎక్కడికి వెళ్ళాలో కనుక్కుని వాళ్ళని అక్కడ భద్రంగా దింపే వారు. ఇలా అందర్నీ ఎక్కించుకునే సరికి ఆ కార్ కిక్కిరిసి పోయేది.
వీళ్ళని చూసి ఎవరైనా ' ఎవరండీ వీళ్ళు ? మీ క్రింద పని చేసే వాళ్ళా ? ' అనడిగితే
' అబ్బే ! వీళ్ళందరూ నా క్రింద పని చేసేవాళ్ళు కాదండీ ! నాతో కలసి పని చేసేవాళ్ళు ' అనేవారు.
ఇదీ ఆయన కార్మికులకు ఇచ్చిన మర్యాద. ఇప్పుడు సాధ్యమా ?

ఇంకో సంఘటన.... 

' ప్రతిజ్ఞ ' చిత్రంలో మహారాజు పాత్రకు పొదిలి కృష్ణమూర్తి అనే నటుడిని తీసుకున్నారు. మొదటి రోజు షూటింగ్. ఆ నటుడు ఎంత ప్రయత్నించినా సరిగా నటించలేకపోయాడు. దానికి తోడు రెడ్డి గారిని చూడగానే కంగారుతో చెమటలు పట్టేస్తున్నాయి అతనికి. ఈ అవస్థ గమనించిన రెడ్డి గారు అతనితో ' కృష్ణమూర్తీ ! ఇక చాల్లే ! సాయింత్రం ఆఫీసులో కలువు ' అన్నారు. ఇక ఈ ఉద్యోగం ఊడిపోయినట్లే అనుకున్నాడు ఆ నటుడు.
సాయింత్రం రెడ్డి గారిని ఆఫీసు లో కలిసాడు. ' మిస్టర్ కృష్ణమూర్తీ ! నువ్వు సరిగా చెయ్యలేకపోయావు. ఈ వేషానికి ఇంకో నటుడిని తీసుకోవాలి. తప్పదు. నువ్వు దానికి అంగీకరించాలి. అయితే ప్రతీ నెలా పదవ తారీకుకి వచ్చి నీ జీతం మాత్రం తీసుకెళ్ళాలి. ' అన్నారు. అప్పటినుంచి ఆ నటుడు నటించకుండానే ఆరు నెలల పాటు ఆ జీతం తీసుకున్నాడు.

అదీ హెచ్. యమ్. రెడ్డి గారి వ్యక్తిత్వం.

ఆయన తెలుగు తెరకు మాటలే కాదు. అప్పటి తరం సినిమా వాళ్లకి తన పనితనంతో బాటు తన వ్యక్తిత్వం కూడా నేర్పారు. అందుకే ఆ యుగం స్వర్ణయుగం గా విలసిల్లిందేమో !  

తెలుగు చలనచిత్ర పితామహుడు హెచ్. యమ్. రెడ్డి గారి జయంతి సందర్భంగా ఆయనకు నివాళులు అర్పిస్తూ....

 

Visit web magazine at www.sirakadambam.com 

Vol. No. 03 Pub. No. 143

అప్పుడే రెండేళ్ళు ...........

సంవత్సరాలు గడిచిపోతున్నాయి....
అయినా ....
ఆ పాట ఆగిందా ....
లేదు.... 
తెలుగువాడి గుండెల్లో గూడు కట్టుకుంది.
శాశ్వతంగా నిలిచిపోయింది.
ఆ పదం స్వచ్చమైన తెలుగు పదం
ఆ పథం మూర్తీభవించిన సాహితీ పథం
సుందరమైనది ఆ మూర్తి
అజరామరమైనది ఆయన కీర్తి

 పుంభావ సరస్వతి వేటూరి సుందర రామమూర్తి గారి ద్వితీయ స్మృతి దినం సందర్భంగా నివాళులు అర్పిస్తూ .............

వేటూరి గారి గురించి గతంలోని టపాలు .......


నవరస సుమమాలిక
ఆ కలం ఆగి ఏడాదయింది

తెలుగు పాటకు చిరునామా వేటూరి

రాలిపోయిన పువ్వు

సాహితీమూర్తి విశేషాలు

 కవి అంటే........

Visit web magazine at www.sirakadambam.com 

Vol. No. 03 Pub. No. 139

అమర ' పాట ' శాల

వాగ్గేయకారుడు త్యాగరాజు స్మృతికి ఇప్పటికీ ఆరాధనోత్సవాలు జరుపుతుండడం మనకి తెలుసు.

మధుర గాయకుడు ఘంటసాల గారు మనందరికీ దూరమై నాలుగు దశాబ్దాలు కావస్తోంది. 
ఇప్పటికి కూడా ఆయన పాటలతో ఆంధ్రదేశమంతా స్మృత్యంజలి ఘటిస్తుండడం ఘంటసాల గారి గాన ప్రతిభకు నిదర్శనం.
అది ఆయన పాటకు దక్కిన గౌరవం.

ఆయన పాట అజరామరం

ఆయన స్వరం నిత్యనూతనం
ఇప్పుడు... ఎప్పుడూ...
తెలుగు పాట నిలిచి ఉన్నంతవరకూ
తెలుగు భాష వెలుగుతున్నంతవరకూ
ఘంటసాల పాట నిలిచి వుంటుంది.... నిలిచే వుంటుంది.

అమర ' పాట' శాల ఘంటసాల గారికి స్మృత్యంజలి ఘటిస్తూ ............ 

గత డిసెంబర్ 5  వ తేదీన ఘంటసాల గారి జన్మదినం సందర్భంగా వారి కుమార్తె శ్రీమతి ఘంటశాల శ్యామల గారు ' శిరాకదంబం ' పత్రికకు ప్రత్యేకంగా రాసి పంపిన వ్యాసంతో బాటు కవి, రచయిత స్వర్గీయ దాశరధి గారు తన లలితా గీతాలతో ఘంటసాల గారికి సమర్పించిన శ్రద్ధాంజలి దుర్గ డింగరి సమర్పించిన ' పాటల పల్లకి ' కార్యక్రమం నుంచి,,,,, ఇంకా కరుణశ్రీ గారి బీద పూజ, గోవిలాపం.... ఈ క్రింది లింక్ లో ........................

నాన్నగారి 89 వ జన్మదిన పండుగ - శ్యామల ఘంటసాల 

ఘంటసాల గారి మీద గతంలోని టపాలు - 

గాన గంధర్వుడి పుట్టిన రోజు
అమర గాయకుడు
అజరామరగానం
గాన సామ్రాజ్య సామ్రాట్
గంధర్వ గానం - HMV
మధుర పాటశాల ' ఘంటశాల '

Visit web magazine at www.sirakadambam.com 

Vol. No. 03 Pub. No. 117

ఆగిన సుస్వరం

 తెలుగు చిత్ర సీమలో సుస్వరాలు పలికించిన సుసర్ల స్వరం ఆగింది. 

సంగీతాన్ని వారసత్వంగా అందిపుచ్చుకున్న సుసర్ల వంశాభరణం దక్షిణామూర్తి గారు. 

మరుపురాని, మరువలేని మధుర గీతాలను సృష్టించి తెలుగు చలనచిత్ర సంగీతాన్ని సుసంపన్నం చేసారు సుసర్ల.

నిన్న ఈ స్వరలోకాన్ని వదలి సురలోకానికి పయనమైన సంగీత కీర్తి... సుసర్ల దక్షిణామూర్తి గారి గురించి శ్రీ టి. వి. యస్. శాస్త్రి గారు ఘటించిన శ్రద్ధాంజలి................... 

శ్రీ సుసర్ల దక్షిణా మూర్తి గారి మృతికి  సంతాపం, శ్రద్ధాంజలి !

తెలుగు సినిమా తొలితరం సంగీత దర్శకుడూ. గాయకుడు అయిన శ్రీ సుసర్ల దక్షిణామూర్తి గారు గురువారం రాత్రి చెన్నైలోని తన కుమారుని ఇంటిలో తుదిశ్వాస విడిచారని తెలియచేయటానికి దు:ఖిస్తున్నాను. శ్వాస తీసుకోవటంలో ఇబ్బంది ఏర్పడటం వల్ల ,వైద్యుడు వచ్చేలోపే మరణించారు. ఆయనకు ఆరుగురు కుమార్తెలు, ఒక కుమారుడు వున్నారు. కృష్ణా జిల్లాలోని, పెదకళ్ళేపల్లిలో వీరు 11-11-1921 న శ్రీమతి అన్నపూర్ణమ్మ, కృష్ణబ్రహ్మశాస్త్రి దంపతులకు  జన్మించారు. బాల్యం లోనే వీరు తన తాత గారైన శ్రీ దక్షిణామూర్తి గారి వద్దనే సంగీతం నేర్చుకోవటం ప్రారంభించారు. చిన్నతనంలోనే వయోలిన్ కచేరీలు చేశారు. 1946 వ సంవత్సరంలో నారదనారది అనే సినిమా ద్వారా సినీప్రపంచానికి పరిచయమయ్యారు. శ్రీమతి సూర్యకాంతం గారి మొదటి సినిమా కూడా ఇదే ! 1950 లో విదులైన సంసారం సినిమా ద్వారా వీరు మంచి గుర్తింపు తెచ్చుకున్నారు. ఆ సినిమాద్వారానే  సావిత్రి గారు పరిచయమయ్యారు. ఆ సినిమా యెంతో విజయవంతమయింది. అందులోని ప్రతి పాటా పండిత, పామరుల మన్ననలను పొందింది. 1955 లో విదులైన సంతానం సినిమా ద్వారా లతా మంగేష్కర్ ని 'నిదురపోరా తమ్ముడా'అనే పాట ద్వారా తెలుగు వారికి కూడా పరిచయం చేసిన ధన్యజీవులు శ్రీ దక్షిణా మూర్తి గారు ! 'అన్నపూర్ణ', 'నర్తనశాల,' శ్రీ వీరబ్రహ్మేంద్ర స్వామి చరిత్ర' మొదలైన సినిమాలకు వీరు అందించిన పాటలు, నేటికీ తెలుగు వారి హృదయాలలో నిలిచిపోయాయి అని చెప్పటం లో ఏ మాత్రం సందేహం అవసరం లేదు.

(వారు సంగీతం సమకూర్చిన కొన్ని మధురమైన పాటలను, మీకు అందిస్తున్నాను)

                      ఆ మహనీయునికి నా శ్రద్ధాంజలి!

భవదీయుడు,

టీవీయస్ .శాస్త్రి

 సుసర్ల వారికి శ్రద్ధాంజలి ఘటిస్తూ.................  

సుసర్ల గారి గురించి గతంలో శిరాకదంబంలో టపా -

సుస్వర సుసర్ల

Visit web magazine at www.sirakadambam.com

Vol. No. 03 Pub. No. 116 

భక్తరామదాసు కష్టాలు

తెలుగు చిత్రసీమకు నాన్నగారైన చిత్తూరు వి. నాగయ్య గారు ' భక్త రామదాసు ' చిత్ర నిర్మాణం చేపట్టారు. అటువంటి కథల్ని నిజాయితీగా తెరకెక్కించడమన్నా, అటువంటి పాత్రల్లో పరకాయ ప్రవేశం చెయ్యడమన్నా ఆయనకు వెన్నతో పెట్టిన విద్య. అయితే ఆయన దురదృష్టం ఆ చిత్ర నిర్మాణం సజావుగా సాగలేదు. సుమారు ఏడు సంవత్సరాలు సాగిన ఆ చిత్ర నిర్మాణంలో ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఆయన్ని అడుగడుగునా చికాకు పెట్టాయి.

వీటికి తోడు కబీర్ పాత్రధారి, అప్పటి మేటి నటుడు గౌరీనాథ శాస్త్రి మరణం రూపంలో మరో పెద్ద దెబ్బ తగిలింది. ఆయన పాత్ర షూటింగ్ పూర్తి కాలేదు. దాంతో గుమ్మడి గారిని ఆ పాత్రకు తీసుకుని ఆ సన్నివేశాలు మళ్ళీ షూట్ చెయ్యవలసి వచ్చింది. దాంతో ఆర్థిక ఇబ్బందులు మరింత పెరిగాయి.

గోరు చుట్టుపై రోకటి పోటులా కన్నాంబ కూడా మరణించారు. అయితే అదృష్టం కొద్దీ కొన్ని షాట్స్ మినహా మిగిలిన భాగమంతా పూర్తయింది. ఆ షాట్స్ వేరే వారితో తీసినా ఆ విషయం ప్రేక్షకులు గుర్తించలేనంత జాగ్రత్తగా పూర్తి చేసారు. ఇన్ని కష్ట నష్టాల కోర్చి విడుదలైన ' రామదాసు ' బాక్సాఫీసు దగ్గర అపజయం పాలై నాగయ్యగారిని మరింత ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లోకి నెట్టేసాడు. 

Visit web magazine at www.sirakadambam.com 

Vol. No. 03 Pub. No. 113

నవరస సుమమాలిక

నవరస సుమ మాలికా ............

నా జీవనాధార నవరాగా మాలికా......

 కృష్ణమ్మ ఒడిలో విరిసిన తెలుగుతనం 

తెలుగు నుడికారానికి నిలువెత్తు దర్పణం   

తెలుగు భావం... తెలుగు రాగం.... తెలుగు నాదం

తెలుగు తెర మీద ఝుమ్మన్న నాదం 

తెలుగు జాతికి వన్నె తెచ్చిన వేటూరి కలం 

తెలుగు పాటకు చిరునామా వేటూరి జయంతి సందర్భంగా అక్షర నీరాజనాలు సమర్పిస్తూ...........

వేటూరి గారి మీద గతంలోని టపాలు :  

తెలుగు పాటకు చిరునామా వేటూరి

రాలిపోయిన పువ్వు

సాహితీమూర్తి విశేషాలు

ఆ కలం ఆగి ఏడాదయింది   

Visit web magazine at www.sirakadambam.com 

Vol. No. 03 Pub. No. 109

తెలుగు తెర మాంత్రికుడు

అకస్మాత్తుగా రాకాసి బల్లి మన మీద దాడి చేస్తుంది. 

కొండంత ఆకారంతో గొరిల్లా భీభత్సం సృష్టిస్తుంది. 

మన ఊహకందని వింత ఆకారాలతో వున్న గ్రహాంతరవాసులు కళ్ళెదురుగా సాక్షాత్కరిస్తారు.  

ఇంకా...... ఇలా ఎన్నో ............... 

వెండితెరపై చిత్ర విచిత్ర విన్యాసాలు..... ఇప్పటి గ్రాఫిక్స్ మాయాజాలాలు 

అండ పిండ బ్రహ్మండాలు..... 

వింత ఆకారాల రాక్షసులు..... 

కప్పగా, పాముగా, కోతిగా... ఇంకా చాలా ఆకారాల్లోకి మారిపోయే మనుష్యులు 

సప్త సముద్రాలు..... 

భయంకరమైన గుహలు.... 

 ఇంకా..... ఇలా ఎన్నెన్నో.......  

వెండితెర మీద ఎప్పుడో ఈ మాయాప్రపంచాన్ని ఆవిష్కరించిన తెలుగు తెర మాంత్రికుడు విఠలాచార్య. 

జానపద చిత్ర దర్శకుడు బి. విఠలాచార్య జయంతి సందర్భంగా నివాళులర్పిస్తూ.....

 

తెలుగు తెర మాంత్రికునిపై గతంలోని టపా :

జాన ' పథం '

 

Visit web magazine at www.sirakadambam.com

Vol. No. 03 Pub. No. 108

కంచు కంఠం

కంచు మ్రోగినట్లు కనకంబు మ్రోగునా అన్నారు.
ఇక్కడ కంచూ మ్రోగింది... కనకమూ మ్రోగింది....
తెలుగు వారి గుండెల్లో ఢమరుకాలు మ్రోగించింది.

ఆ కంఠం పేరే కొంగర జగ్గయ్య.
బహుముఖ ప్రజ్ఞ అందరికీ సాధ్యం కాదు. కానీ సాధించారు జగ్గయ్య.
ఆయన నటుడు, సాహితీవేత్త, రచయిత, అనువాదకుడు, ఉపాథ్యాయుడు, డబ్బింగ్ కళాకారుడు, రాజకీయనాయకుడు... ఇలా ఒకటేమిటి ?

అపజయాల్లోనుంచి విజయాలకు మెట్లు వేసుకున్న కృషీవలుడు జగ్గయ్య.
అందుకే తెలుగు చలన చిత్ర జగత్తులో సాటిలేని కళాకారుడిగా నిలిచిపోయారు.

కళా వాచస్పతి జగ్గయ్య జయంతి సందర్భంగా ఆయనకు నివాళులు అర్పిస్తూ...........

గతంలో జగ్గయ్యగారి గురించి రాసిన టపాల లింకులు............

తెలుగు చిత్ర గంభీర స్వరం

కళా వాచస్పతి

జగ్గయ్య గారి నటనా ప్రతిభను చూపే ఘట్టాల కదంబం ...........

Visit web magazine at www.sirakadambam.com

Vol. No. 03 Pub. No. 097

' చిరంజీవి ' నాగయ్య

 1938 గృహలక్ష్మి తో తెలుగు చలనచిత్ర రంగ గృహప్రవేశం చేసిన అపర కళామూర్తి, అజరామర కీర్తి నాగయ్య. ఎంతకాలమైనా,  ఎన్ని ధోరణులు మారినా తెలుగు ప్రేక్షకుల్లో నాగయ్య గారి గురించిన ఏకాభిప్రాయం మారదేమో !
అందుకే ఆయన గురించిన విశేషాలు నిత్యనూతనం.
ఆయన బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలే కాదు. కర్మ యోగి కూడా.
తెలుగు నేలపైన తన కళా ప్రతిభను పంచడానికే విచ్చేశారు.
తనకంటూ ఏమీ మిగుల్చుకోకుండా సంపదనంతా పదిమందికీ పంచేశారు. 

 
ఎంత సంపాదించినా ఇతరులు మూటకట్టుకు పొయినదేమిటి ?
ఎంత పంచిబెట్టినా నాగయ్య నిలబెట్టుకున్న కీర్తి ప్రతిష్టలముందు ఆ సంపదలు ఏ పాటివి ?
మనం ఎంత డబ్బు కూడబెట్టమన్నది ముఖ్యం కాదు....
ఎంతకాలం అందరి హృదయాల్లో నిలిచి వున్నామన్నది ముఖ్యం.
ఆ విషయంలో నాగయ్య గారు తెలుగు వారి హృదయాల్లో చిరంజీవి..... ఎప్పటికీ !

 నాగయ్యగారి వర్థంతి సందర్భంగా నివాళులు అర్పిస్తూ......

 నాగయ్యగారిపైన గతంలోని టపాలు..............

సంగీతమయం సమస్తం

న భూతో న భవిష్యతి ' నాగయ్య '

 నాన్నగారు 'నాగయ్య'

అపర త్యాగయ్య

నా ' త్యా ' గయ్య

నాన్నగారి జన్మదినం

Visit web magazine at www.sirakadambam.com 

Vol. No. 03 Pub. No. 096

ఆదుర్తి ' మనసు '

మనసు గురించి చెప్పుకోవాల్సి వస్తే మనకు ప్రధానంగా రెండు పేర్లు గుర్తుకు వస్తాయి.
అవి రెండు ' ఆ ' లు. ఒకటి ఆత్రేయ అయితే, రెండవ పేరు ఆదుర్తి. 
మనందరికీ ఎన్నో మనసుల్ని చూపించిన ఆదుర్తి సుబ్బారావు గారు చిన్నతనం నుంచీ తన మనసంతా సినిమానే నింపుకున్నారు.
అందుకే తండ్రికి నచ్చకపోయినా బొంబాయి పారిపోయి సినిమాటోగ్రఫి కోర్స్ చేసారు. సినిమా రంగంలో కీలకమైన శాఖల్లో  పనిచేసిన అనుభవం స్వంతం చేసుకున్నారు.

' అమరసందేశం ' తో ప్రారంభించి అన్నపూర్ణ పిక్చర్స్ కు దగ్గరయి
బాబు మూవీస్ తో తన ' మంచి మనసులు '  పంచుకుని  
' మూగమనసులు ' తో విజయఢంకా  మ్రోగించి 
నూతన ' తేనె మనసులు ' ని తెలుగు ప్రేక్షకులకు రుచి చూపించి
' కన్నె మనసులు ' ని అందించారు. 
అంతేకాదు....
' మనసున మనసై ' అని డాక్టర్ చక్రవర్తి చేత అనిపించారు.

ఇప్పటికీ తెలుగు ప్రేక్షకుల మనస్సులో నిండిపోయిన ఆదుర్తి ' మనసు ' కి తొంభై తొమ్మిదేళ్ళు పూర్తవబోతున్నాయి. శతజయంతి సమీపిస్తోంది.

ఆదుర్తి సుబ్బారావు గారి 99  వ జయంతి సందర్భంగా నివాళులతో.............

ఆదుర్తి గారి మీద గతంలోని టపాలు..... 

అ.  మన 'సు' దర్శకుడు ఆదుర్తి

ఈ వ్యాసం ఈరోజు TFDC  దర్శకులం లో ప్రచురితమైంది.  ఆ లింక్....


http://www.telugufilmdirectorsclub.com/article.php?catid=5&storyid=92


 ఆ. మనసున మనసై ...

Visit web magazine at www.sirakadambam.com 

Vol. No. 03 Pub. No. 090

బుడుగు గ్రీటింగ్స్

జగమెరిగిన కుంచె వీరుడు బాపు
తెలుగు కళకు గౌరవం తెచ్చిన ఘనుడు బాపు
పదహారణాలా తెలుగమ్మాయిని ప్రపంచానికి చూపిన గీతాకారుడు బాపు
కుంచెతో చిత్రాన్ని గీసి, కెమేరాతో ఆ చిత్రానికి చలనం తెచ్చిన చిత్రకారుడు బాపు
గీత గీసినా.... రాత రాసినా.... చిత్రం తీసినా.... బాపురే అనిపించగల సమర్థుడు బాపు

తెలుగు కాన్వాస్ పై వేసిన అందమైన వర్ణచిత్రం బాపు 
తెలుగుదనం గుబాళించిన చిత్ర పరిమళం బాపు

బాపు గారికి పుట్టినరోజు శుభాకాంక్షలతో........... 

అలోవలో....వలో.... ఆగండాగండి........

బాపు గారికి బుడుగు అందిస్తున్న గ్రీటింగ్స్ ఇవిగో చూడండి............

బాపు గారి మీద గతంలోని టపాలు...... 

ఒక బుడుగు పుట్టినరోజు

సచిత్ర... చలన చిత్ర కళా ప్రపూర్ణుడు "బాపు " 

 

Visit web magazine at www.sirakadambam.com 

Vol. No. 03 Pub. No. 089

కృష్ణపక్షం

మనసు కవి ఆత్రేయ చమత్కార భాషణం గురించి చాలా చెప్పుకోవచ్చు. భవిష్యద్దర్శనం చెయ్యగల మేధావి కూడా ఆయన. నిజాలను నిర్భయంగా చెప్పుకునే గొప్ప వ్యక్తిత్వం ఆయనది.

ఒకసారి ఒక నిర్మాత ఆత్రేయ గారి రచన, దర్శకత్వంలో ' అన్నమాచార్య ' చిత్రాన్ని నిర్మించాలని అనుకున్నారు. దానికి కొన్ని ప్రయత్నాలు కూడా జరిగాయి.


ఆ సందర్భంలో జరిగిన ఓ ఇష్టాగోష్టిలో ఒక మిత్రుడు ఆయన్ని
" ఆత్రేయ గారూ ! కలం పేరుగా మీరు ఈ పేరే పెట్టుకోవాలని ఎందుకు అనిపించింది ? " అని అడిగారు.

దానికి ఆత్రేయ గారు నిట్టూరుస్తూ
" అప్పుడు ఆలోచించలేదు. ఆత్రేయ అంటే చంద్రుడు కదా ! చంద్రుడికి వృద్ధి, క్షీణతలు వుంటాయని గ్రహించి వుండవల్సింది. ప్రస్తుతం నా జీవితంలో ' కృష్ణపక్షం ' నడుస్తోంది " అన్నారు.

అలాగే ఆ ' అన్నమాచార్య ' చిత్ర నిర్మాణం ఆగిపోయింది.

Visit web magazine at www.sirakadambam.com 

Vol. No. 03 Pub. No. 084

మధుర పాటశాల ' ఘంటశాల '

 నిండు చందమామను చూసినపుడు చాలా ఆనందం కలుగుతుంది
చల్లని, తెల్లని వెన్నెల ఇస్తాడని
పురి విప్పి నాట్యమాడే నెమలిని చూస్తే హృదయం ఉప్పొంగి పోతుంది
అందాలతో కనువిందు చేస్తుందని
కమ్మగా పాడే కోయిల కుహు కుహు రాగాలతో మనసు గాలిలో తేలిపోతుంది
మాధుర్యంతో వీనులవిందు చేస్తుందని

ఘంటసాల పాట వింటుంటే...................
...................................ఆ అనుభూతి వర్ణనాతీతం

అమరత్వం సిద్ధించిన గళం ఘంటసాలది
నిన్న, నేడు, రేపు ........ ఇలా నిరంతర గానప్రవాహం ఆయనది

తండ్రి వారసత్వంగా ఇచ్చిన ఆస్తి సంగీతం
దానితో కళల రాజధాని విజయనగరం చేరి
పస్తులుండి,  ఇల్లిల్లూ తిరిగి వారాలు చేసుకుని 
ఆదిభట్ల వారి నేతృత్వంలో ద్వారం లాంటి వారి శిష్యరికంలో
ఆ ఆస్తిని పదింతలు కాదు వందింతలు చేసారు ఘంటసాల

జన్మనిచ్చిందీ,  సంగీతాన్నిచ్చింది తండ్రి అయితే
చలనచిత్ర రంగంలో ఘంటసాలను ఆదరించి అన్నం పెట్టి వేషం ఇచ్చి
గాయకుడిగా ప్రోత్సహించిన ' నాన్నగారు ' చిత్తూరు నాగయ్య.

ఇప్పటికీ, ఎప్పటికీ వన్నె తగ్గని మేలిమి బంగారం ఘంటసాల గళం
ఆ గళం అమరం.... ఆ గళం శాశ్వతం

అమర గాయకుడు ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు గారి జయంతి సందర్భంగా స్వరనీరాజనాలు........

కరుణశ్రీ జంధ్యాల పాపయ్య శాస్త్రి గారు రచించిన ఘంటసాల గానం చేసిన బీదపూజ, గోవిలాపం పద్యాలతో బాటు పాటలపల్లకి దుర్గ సమర్పించిన మహాకవి దాశరథి గారి జయంతి కార్యక్రమంలోని రెండు లలిత గీతాలతో కూర్చిన కదంబం..........

  


ఘంటసాలను స్మరించుకుంటూ రాసిన గతంలోని టపాల లింకులు....

గాన గంధర్వుడి పుట్టిన రోజు
అమర గాయకుడు
అజరామరగానం
గాన సామ్రాజ్య సామ్రాట్
గంధర్వ గానం - HMV

 ఘంటసాల గారి 89 వ జయంతిని పురస్కరించుకుని ఆ గానగంధర్వుడి కుమార్తె శ్రీమతి శ్యామల గారి ప్రత్యేక వ్యాసం సోమవారం విడుదలయ్యే శిరాకదంబం వెబ్ పత్రిక తాజా సంచికలో చదవండి.   

Visit web magazine at www.sirakadambam.com 

Vol. No. 03 Pub. No. 082

' విజయ ' పథం

ప్రపంచంలోనే ఎత్తైన శిఖరంగా చెప్పుకుంటున్న ' ఎవరెస్ట్ ' ఒక్కరోజులో ఏర్పడలేదు. అంతటి ఉన్నతమైన రూపం సంతరించుకోవడానికి శతాబ్దాలు పట్టింది. పవిత్రమైన నదిగా చెప్పుకుంటున్న గంగ పుట్టినచోట చిన్న పరిమాణం లోనే వుంటుంది. పోను పోను విస్తృతమై అఖండ గంగగా దర్శనమిస్తుంది.

అలాగే మహానీయులందరూ తొలి రోజుల్లో సామాన్యులే ! తమ కృషితో, మేధస్సుతో ఉన్నత శిఖరాలకు ఎదిగి అందరికీ ఆదర్శ మూర్తులుగా నిలిచి పోతారు. తెలుగు సాహిత్యాన్ని, పత్రికా రంగాన్ని, సినిమా రంగాన్ని తెలుగు వెలుగులతో నింపి కొన్ని విలువలను ఆపాదించిన వ్యక్తి బొమ్మిరెడ్డి నాగిరెడ్డి. ఆయనే ' విజయ ' నాగిరెడ్డి.

1912 వ సంవత్సరంలో కార్తీక సోమవారం డిసెంబర్ ఒకటి అర్థరాత్రి ( తెల్లవారితే రెండవ తారీకు ) కడప జిల్లాలోని చిత్రానది ఒడ్డున  పొట్టిపాడు గ్రామంలో సహజ సుందరమైన ప్రకృతి ఒడిలో జన్మించారు నాగిరెడ్డి. తండ్రి నరసింహారెడ్డి మద్రాసులో కమీషన్ వ్యాపారం చేస్తుంటే  పల్లెటూరిలో అమ్మమ్మ, తాతయ్యల దగ్గర పెరిగారు. రోజూ సాయింత్రం జరిగే రామాయణ, భారత, భాగవతాల పారాయణం వినడం,  రోజూ తెల్లవారకుండా లేచి పశువుల్ని బయిట కట్టి కొట్టం శుభ్రంచెయ్యడం, అమ్మ పశువులకోసం గడ్డి కోస్తుంటే మోపులు కట్టి మోసుకు రావడం లాంటి పనులు చేస్తూ వుండడం ఆయన చిన్నప్పటి దైనందిన చర్య.


ప్రకృతిని, పక్షుల్ని ఆయన ఎంత ప్రేమించేవారో ఆయన విజయ గార్డెన్స్ సంరక్షణ గురించి తెలుసుకుంటే మనకి బాగా అర్థమవుతుంది. ఒక ప్రాంతంలో ఏదైనా చెట్టుని తొలగించవలసి వస్తే పూర్తిగా వేళ్ళతో సహా తెగిపోకుండా వచ్చేటట్లు పెకిలించి  మరో చోట భద్రంగా పాతించి అది మళ్ళీ చిగిర్చే వరకూ ఆయనే స్వయంగా పర్యవేక్షించేవారు.

అన్నకు ( బి. ఎన్. రెడ్డి ) చదువు మీద ఆసక్తి, తమ్ముడికి  వ్యాపారం మీద ఆసక్తి. ఫలితంగా అన్న ఆడిటింగ్ చదివారు. తమ్ముడు తండ్రికి వ్యాపారంలో చేదోడు అయ్యాడు. ఇద్దరికీ స్వాతంత్ర్య పోరాటం మీద ఆసక్తి. తండ్రి అనుమతితో గ్రామాల్లో ఖద్దరు ఉద్యమం నిర్వహించారు. స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాల్గొన్నారు. ఉప్పు సత్యాగ్రహం, విదేశీ వస్తు బహిష్కరణ, మద్యపాన నిషేధ ఉద్యమాల్లో పాల్గొన్నారు.


1939 లో ' వందేమాతరం ' చిత్రంతో బి. ఎన్. రెడ్డి గారి వాహినీ పిక్చర్స్ ఆవిర్భావానికి మూలకారకులైన వారిలో నాగిరెడ్డి కూడా ఒకరు. ఆయన వ్యాపార దక్షతకు నిదర్శనం ' సుమంగళి ' చిత్రానికి చేసిన వినూత్నమైన పబ్లిసిటీ. చెన్నై డిస్ట్రిబ్యూషన్ హక్కులు దక్కలేదనే కోపంతో కార్పోరేషన్ నుంచి వీధిదీప స్తంభాలపై బోర్డులు పెట్టే లైసెన్స్ కలిగిన వ్యక్తి అభ్యంతరం పెట్టడంతో ప్రత్యేకమైన బ్యానర్లు తయారు చేసి చెట్ల కొమ్మలకి కట్టించారు. అది వివాదమై తరవాత తొలగించినా ఒక వారం రోజులు వినూత్నంగా వుండి ప్రజల్ని ఆకర్షించి చిత్రానికి మంచి ప్రచారాన్ని తెచ్చి పెట్టాయి. చిత్రం విడుదలయిన థియేటర్ దగ్గర బ్లాకులో టికెట్లు అమ్ముతున్న వాళ్ళని సినిమా ఫక్కీలో ఫైటింగ్ చేసి దారికి తెచ్చి వారి చేతనే  బజార్లలో, ట్రాములు, బస్సుల్లో కరపత్రాలు పంచి పెట్టించి పబ్లిసిటీ కి వాడుకున్న ఘనత నాగిరెడ్డి గారిది.


రెండో ప్రపంచ యుద్ధం వ్యాపారానికి తీరని నష్టం కలగజేస్తే అన్నగారు, స్నేహితుల సలహాతో చిత్ర రంగంలో అడుగు పెట్టిన నాగిరెడ్డి గారు వాహినీ వారి చిత్రం ' భక్త పోతన ' కు బెంగుళూరులో చేసిన పబ్లిసిటీ ఆయన సృజనాత్మకతకు అద్దం పడుతుంది. అప్పటికే పెద్ద సంస్థ అయిన జెమిని లాంటి సంస్థ పబ్లిసిటీతో ఢీ కొనడానికి ఆయన అనుసరించిన విధానం నుంచి ఇప్పటి నిర్మాతలు నేర్చుకోవాల్సింది చాలా ఉంది. నగరం నిండా ఎక్కడ చూసినా జెమిని వారి ' బాలనాగమ్మ ' పోస్టర్లే ! వాటి మధ్యలో ఎన్ని పోస్టర్లు వేసినా ' భక్తపోతన ' కనిపించడు. ఏం చెయ్యలా అని ఆలోచిస్తూ మల్లేశ్వరం మిట్ట దగ్గరకు వచ్చిన నాగిరెడ్డి గారికి స్పురించిన ఆలోచన ఫలితమే పది అడుగుల పీఠం మీద ముఫ్ఫై అడుగుల హనుమంతుడి కటౌట్ వెలియడం. ఇది నగరంలో సంచలనం సృష్టించింది. నిజంగా హనుమంతుడు వెలిసాడని తండోపతండాలుగా జనం తరలి వచ్చారు. అవును... అప్పటికి అది వింతే మరి. ఫలితంగా భక్త పోతన ఘనవిజయం సాధించింది.


ఆర్ధిక ఇబ్బందుల్లో పడ్డ వాహినీ స్టూడియోను గట్టెక్కించడానికి మిత్రుల కోరికతో నిర్వహణా బాధ్యతలను తీసుకున్నారు నాగిరెడ్డి.  జెండాపై కపిరాజు తో  ' విజయా ప్రొడక్షన్స్ ' ప్రారంభించారు. మొదటి చిత్రంగా ' షావుకారు ' రూపుదిద్దుకుంది.


పి. పుల్లయ్య గారి ' ధర్మపత్ని ' చిత్రంతో రచయితగా రంగ ప్రవేశం చేసిన ఆలూరు వెంకట సుబ్బారావు వాహినీ వారి ' స్వర్గసీమ ' కు కూడా రచయితగా పనిచేయ్యడంతో నాగిరెడ్డి గారికి మంచి మిత్రులయ్యారు. ఆ స్నేహం వికసించి 1945  లో రాజకీయ, సామాజిక చైతన్యం కలిగిన  ' ఆంధ్రజ్యోతి ' మాస పత్రిక ఆవిర్భావం, 1947  లో పిల్లల పత్రికగా ప్రారంభమై చరిత్రలో శాశ్వతంగా నిలిచిపోయిన ' చందమామ '  ఆవిర్భవించాయి.

ఒక తల్లి కడుపున పుట్టినవారే అని తెలుగు జాతి అంతా భావించే స్థాయికి చేరిన స్నేహబంధం వారిది. ఆ జంట ఎన్నో కళాఖండాలను తెలుగు వారికి అందించింది.  తెలుగు సినిమాకు ఎనలేని కీర్తి ప్రతిష్టలు తెచ్చిపెట్టింది.  ఆ జంటను విడదీయడం ఎవరికీ సాధ్యం కాలేదు, ఒక్క మృత్యువుకి తప్ప. ఆ జంటే నాగిరెడ్డి - చక్రపాణి. స్నేహానికి నిర్వచనంగా ఇప్పటికీ, ఎప్పటికీ చెప్పుకునే జంట నాగిరెడ్డి - చక్రపాణి. ఒకరి మీద ఒకరికి అభిమానం, ప్రేమ, ఆప్యాయత, గౌరవం, ఎదురి వారి మాటను మన్నించే లక్షణం, ఎవరి పని వారు చేసుకుంటూ ఎదుటి వారి పనిలోగానీ, నిర్ణయాలలో గానీ కలుగజేసుకోకపోవడం లాంటి మంచి లక్షణాలెన్నో ఆ స్నేహాన్ని కూర్చిన దారంలా అమరాయి. పత్రిక నడిపినా, సినిమాలు తీసినా ఏం చేసినా విజయ కేతనం ఎగురవేసింది ఆ స్నేహం.


అసలైన నిర్వహణా సామర్థ్యం ప్రతిభను గుర్తించడంలో తెలుస్తుంది. ఆ ప్రతిభను విజయవంతంగా ఉపయోగించడంలో రాణిస్తుంది. అలా చక్రపాణి గారి ప్రతిభను గుర్తించి, ప్రోత్సహించి, ఆయన మీద నమ్మకముంచి, ఆయనకు బాధ్యతలను పంచి విజయం సాధించారు నాగిరెడ్డి. తన విజయానికి అసలు కారకుడు చక్రపాణే అని చెప్పడం ఆయన ఉత్తమ సంస్కారానికి నిదర్శనం. ఎదుటి వారి ప్రతిభను, శ్రమను వాడుకుని తమ గొప్పతనంగా చెప్పుకునే ఇప్పటి సమాజానికి ఈ సంస్కారం అర్థరహితంగా కనిపించవచ్చు. కానీ నాగిరెడ్డి గారి విజయాలు అసత్యం కాదుగా !


దక్షిణ భారత చలన చిత్ర రంగానికి పెద్ద దిక్కుగా వెలిగిన జెమిని వాసన్ అంటే అమితమైన గౌరవం. జెమిని స్టూడియోను అమ్మివేసినపుడు తన స్వంత ఆస్తి పరుల పాలైనంత బాధ పడ్డారు నాగిరెడ్డి. ' నాన్నగారూ ! ' అని ఆప్యాయంగా పిలిచే ఎన్టీయార్ అన్నా, ఎంజీయార్ అన్నా  విపరీతమైన అభిమానం. వారికి కూడా ఆయన మాటంటే వేదం.  ' ఎంగవీట్టు పిళ్ళై ' తమిళ చిత్రానికి ఎంజీయార్, సరోజాదేవి ల మీద చిత్రీకరించిన పాట రష్  చూసి నాగిరెడ్డి గారు అసంతృప్తి వ్యక్త పరిస్తే ఆ రోజు రాత్రికి రాత్రి దాన్ని ఆయనకు నచ్చేటట్లు రీ షూట్ చేసి చూపించి శభాష్ అనిపించుకున్నారు ఎంజీయార్.


...... ఇలా చెప్పుకుంటూ పోతే ఎన్నెన్ని విశేషాలో ఆ ' జ్ఞాపకాల పందిరి ' లో ! అవును. ఇవన్నీ ' విజయ ' నాగిరెడ్డి గారి సుదీర్ఘజీవితంలో మాణిక్యాల లాంటి జ్ఞాపకాలను వెలికి తీసి సంకలించిన విజయ పబ్లికేషన్స్ వారి ' జ్ఞాపకాల పందిరి ' పుస్తకంలోని కొన్ని విశేషాలు. 

వెలకట్టలేని విలువైన ఈ పుస్తకాన్ని ' శిరాకదంబం ' కు కానుకగా అందించిన 
' మాధురీకృష్ణ ' గారికి ధన్యవాదాలతో...... 

' విజయ ' పథమే తన లక్ష్యమన్న బొమ్మిరెడ్డి నాగిరెడ్డి గారి జన్మదినం సందర్భంగా కళా నీరాజనాలు అర్పిస్తూ...............  

నాగిరెడ్డి గారి గురించి గతంలో రాసిన టపాలు.....

'విజయ' నాగిరెడ్డి
విజయాధినేతకు నివాళి 
విజయా చందమామ
' విజయా ' రెడ్డి 

Visit web magazine at www.sirakadambam.com 

Vol. No. 03 Pub. No. 081

' శకపురుష ' వేదాంతం

నృత్య కళామతల్లికి ప్రీతిపాత్రమైనది గ్రామం కృష్ణా జిల్లాలోని కూచిపూడి. ఆ గ్రామమే నాట్య సరస్వతీ నిలయం. అక్కడ నిత్యం నటరాజు తాండవం చేస్తుంటాడు. సిద్ధేంద్రయోగి కలలరూపం కూచిపూడి నాట్య సంప్రదాయం. అక్కడ ప్రతీ కుటుంబం ఆ నాట్య కళామతల్లి సేవలో తరిస్తుంటుంది.

తెలుగు వారి కళా వైభవానికి చిహ్నమైన ఆ కూచిపూడి గ్రామంలో నాట్యానికి అంకితమైన కుటుంబంలో వేదాంతం రామయ్య అన్నపూర్ణమ్మ దంపతులకు లభించిన నటరాజ ప్రసాదం  రాఘవయ్య. అయిదు సంవత్సరాల లేత వయసులో చింతా వెంకటరామయ్య గారి శిష్యరికం లభించింది. రాఘవయ్య గారికి నాట్యం మీద ఆసక్తి, అంకిత భావం కలిగించడానికి గురువు గారి పాత్ర ప్రధానమైనది.  దాంతో ఆయన ప్రతిభ బహుముఖాలుగా విస్తరించింది. నాట్యం, సంగీతం, నటనలతో బాటు తాళజ్ఞానం అపారంగా లభించింది. ఏడు సంవత్సరాల వయస్సులో ప్రహ్లాదుడిగా ఆరంగేట్రం చేసారు రాఘవయ్య. ఆ మొదటి ప్రయత్నమే అప్పటి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం నుంచి బంగారు పతకం సాధించి పెట్టింది. ఇది కూచిపూడి నాట్య  సువర్ణాధ్యాయానికి నాంది పలికింది. ఆయన లోహితాస్య, కుశలవులు లాంటి ఎన్నో  పాత్రలు పోషించారు. నాట్యానికి తగ్గ గానం ఆయనలోని విశిష్టత. ఇవన్నీ ఒక ఎత్తైతే చింతా వెంకటరామయ్య గారు తీర్చిదిద్దిన ఉషాకన్య పాత్ర రాఘవయ్య గారి కళాజీవితంలో మరో ఎత్తు. ఆ వేషం, అభినయం, గానం ఆయన కళా జీవితాన్ని మరో మలుపు తిప్పాయి. అప్పటి నుంచి సీత, లీలావతి, చంద్రమతి, శశిరేఖా, మోహిని, సత్యభామ లాంటి స్త్రీ పాత్రల్లో ఆయన అందంగా ఒదిగిపోయారు.

తర్వాత కాలంలో రాఘవయ్య గారు కొందరు మిత్రుల సహకారంతో స్వంతంగా ప్రభాకర నాట్యమండలిని స్థాపించి ఎన్నో ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. అందులో వెంపటి పెదసత్యం, పసుమర్తి కృష్ణమూర్తి లాంటి ప్రముఖులు సభ్యులుగా వుండేవారు. అప్పటివరకూ కూచిపూడి నాట్యంలో చిరకాలంగా వస్తున్న  కొన్ని మూఢ సంప్రదాయాలకు స్వస్తి పలికి ఆధునికతను జొప్పించి ప్రశంసలందుకున్నారు రాఘవయ్య. సుమారు పద్దెనిమిదేళ్ళ పాటు తన కళా వైశిష్ట్యాన్ని ప్రజలకు పంచారు. ఈ కాలాన్ని రాఘవయ్య యుగంగా చరిత్రకారులు వర్ణించారు. రాఘవయ్య గారి శ్లోకాభినయానికి, పదాభినయానికి ఆనాటి మేధావుల ప్రశంసలు లభించాయి. హరికథా పితామహ ఆదిభట్ల నారాయణదాసు గారి చేతుల మీదుగా శకపురుష బిరుదునందుకున్నారు రాఘవయ్య .

తెలుగు సినిమా మొదలైన దశాబ్దంలోనే వేదాంతం రాఘవయ్య గారి తెరంగేట్రం కూడా జరిగింది. 1932  లో దేశోద్ధారక కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు పంతులు గారు, డాక్టర్ గోవిందరాజుల సుబ్బారావు గార్ల సమక్షంలో మద్రాసులో జరిగిన నాట్య కళాపరిషత్తు లో రాఘవయ్య గారి నాట్య ప్రదర్శన ఏర్పాటు చేసారు గూడవల్లి రామబ్రహ్మం గారు. నాగేశ్వరరావు పంతులుగారు ఆ ప్రదర్శనకు ముగ్ధులై రాఘవయ్యగారిని చిత్ర పరిశ్రమకు పరిచయం చెయ్యాల్సిందిగా రామబ్రహ్మం గారికి సూచించారు. అయితే దీనికి గురువుగారి అనుమతి లభించలేదు రాఘవయ్యగారికి. అయినా పలువురి ప్రోత్సాహంతో ' మోహిని రుక్మాంగద ' చిత్రంలో నాట్యం చేసారు. కానీ అనుకున్నంత పేరు రాలేదు. దాంతో నిరుత్సాహపడినా రామబ్రహ్మం గారి ప్రోత్సాహంతో ' రైతుబిడ్డ ' చిత్రంలో చేసిన దశావతారాలు నృత్యం ఆయనకి చిత్రసీమలో గుర్తింపు తెచ్చిపెట్టింది. ఆ పిమ్మట గరుడ గర్వభంగం, పంతులమ్మ, స్వర్గసీమ, సీతారామజననం, త్యాగయ్య, యోగి వేమన లాంటి ఎన్నో ప్రతిష్టాత్మక చిత్రాలకు నృత్యదర్శకత్వం వహించారు.

రాఘవయ్య గారిలోని సృజనాత్మకత, ప్రతిభ, తపన నృత్య దర్శకత్వంతో తృప్తి పడలేదు. ఫలితంగా మిత్రులు డి. ఎల్. నారాయణ, సముద్రాల, సుబ్బరాయన్ గార్ల సహకారంతో  వినోదా పిక్చర్స్ వెలసింది. మొదటి చిత్రంగా ' స్త్రీ సాహసం ' విడుదలయింది. రెండవ చిత్రంగా శరత్ బాబు నవలను అద్భుత దృశ్య కావ్యంగా మలచిన చిత్రం ' దేవదాసు ' రాఘవయ్య గారి ప్రతిభను లోకానికి చాటింది. ఆ తర్వాత తెలుగు తెర దృశ్య కావ్యాలు అనదగ్గ ' అనార్కలి ', ' చిరంజీవులు ', ' భలేరాముడు ',  ' సువర్ణ సుందరి ', ' బాలనాగమ్మ ', ' ఋణానుబంధం ', ' ఆడబ్రతుకు ', ' రహస్యం ', ' సతీ సక్కుబాయి ', ' సప్తస్వరాలు ' లాంటి ఎన్నో చిత్రాలను అందించారు రాఘవయ్య.

బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి వేదాంతం రాఘవయ్య గారి వర్థంతి సందర్భంగా కళా నీరాజనాలు సమర్పిస్తూ......

Visit web magazine at www.sirakadambam.com 

Vol. No. 03 Pub. No. 077